Zerrspiegel [ Search ] [ Index ] [ Edit ] [ About ]

(3) کيفم گلنده

Description

"Сада-и хакк" (№ 35, 1914 г., 13 февраля)

Язык: азербайджанский

Categories

Ахунд Балаханы Восточные слова Газета Географические названия Грозный Донос Еврей Женщина Жилище и утварь Конфессиональные группы Лопатка Мардакян Мусульманин Мусульманское образование Печать Просвещение Татарин Школа اقبال ترك ابن يافت نعمت بصي

Editor

Sh.M./MB

Text

کيفم گلنده

دونن پاساژ قباقندن گلرکن بردن آرخا طرفدن بر «تاتارسقايا لاپاتقا» سوزي ايشيتديم؛ دونوب دالا باخانده گورديم که اوچ نفر جواندر؛ ظاهرا بونلارك اوچيده جهود اولماليدر. باشا دوشه بيلمديم که اونلارك بيله ظريف ايشاره سي کيمه در.

من قباقجه اونلار ده دالجه گيديرديک، گورديم اونلاردن بري او برينه روسجه دﻴﺋر که «دنياده گوره سك بو تاتارلردنده پيس بر طايفه وارمي؟»...

دها من اوزومي ساخليا بيلمه ديم، دونوب بو سوزي دﻴﺋنه بر آز خروسلانديم، اما همان آدم هيچ بر سوز ديمدي، گورونور که اوز قباحتين دوشوندي، اما اونك يولداشلاريندن بر جهود ايره لي سچريوب، يولداشين محافظت ايلمك ايسته دي، صوڭره گوردي که بر آز ايش چتنله شير دوشدي يولا؛ من دوغريسي چوخ گوکره مشديم، بر اوغلان يانمه گلوب ديدي که سن ناحق يره حرسلنورسك، همان «تاتارسقيا لاپاتقا» دﻴﺋن اوغلانك اوزي تاتار و مسلماندر، همان «دنياده گوره سك بو تاتارلردنده پيس بر طايفه وارمي» دﻴﺋه نك اوزيده تاتار و مسلماندر.

ديديم سبحان الله، بو نجه حالتدر، اوزي مسلمان اولا اولا بيله حرکتلر گتورير، صوڭره مسلمان مکتبلرينده بالاجه اوشاقلر بر بريله ظرافت ايدوب، ظرافتيله بر برينك آناسنه، باجيسنه سوگمگي ياديمه دوشدي، بيلديم که جوان اوغلان ظرتفت ايليورمش. لکن بوراسي خوشيمه گلدي که ظرافت ايليورمشسه ده، گينه من تفير ايدنده قباحتين دوشوندي.

بلي کشي اوز قباحتين دوشونمگي و اوز گناهني بويننه آلماقي گوزل بر صفتدر، اما گناهين بويننه آلماديقي حالده بو گناهي بر اوزگه ڭنده اوستنه آتماقي همان مسلمانك جهودلره خوش گلسون دﻴﺋه اوزينه «تاتارسقايا لاپاتقا» ديمگي کيمي بر حرکتدر. بر آي ياريم بوندن اقدم «اقبال» غزته سنده «تصغر نسوان» دﻴﺋلن بر ﻤﺳﺋله چخديقين بيلورسڭز.

هر گون غزته ده «ترك ابن يافت»، «نعمت بصير» و غيرلرينك امضاسيله مقاله لر چقوب، آچك عورتلري، بونلارده انساندرلر، قويون بونلار ده آزاد اولسونلر کيمي مقاله لر کيدوب، بحثلر آچيلوردي، اثباتلر کتوريلدي. بر گون گورديم غزته نك گينه ايکنجي صحيفه سنده بر مقاله يازيلوب سرلوحه سنك مضموني «آچك» صوڭره گورديم گينه همان غزته نك اوچنجي صحيفه سنده ده بر مقاله يازيلوب سرلوحه سنك مضموني: «اورتيك».

من اول ياخشي باشه دوشمديم، ايله بيلديم يازيلوب که غزته ني آچك، اورتيك دﻴﺋوبلر، گويا ايچنده بر شي يوخدر. دوغريسي من بو امرلره اطاعت ايلمديم آچديم باشلاديم اوخوماقه گورديم گينه بالاخانه دن قزغين و محکم دليللر ايله عورتك آچق اولماقين اثبات ايدوب دﺋير «آچك عورتلري»...

صوڭره اوچونجي صحيفه سينده اوخوديم گورديم مردکاندن آخوند ملا علي اکبر گينه قزغين و محکم دليللر ايله يازير که «اورتيك عورتلري» بر آز فکرلنديم، ديديم گوره سك بو غزته نك اوزينك مسلکي نه در: «آچك» در، يوخسه «اورتك». درست فکر ايدندن صوڭره گورديم که غزته نك اصل مسلکي «آچك» در، اما عورتلري يوخ، کيسه لريڭز آغزيني «آچك» در. قباحتين دوشونمك ياخشي شيدر ديديك. بو ياخينلرده غروزنه دن بزه بر مکتوب يازمشديلر که گويا بو ايل اورايه تشريف گوتورن بر آخوند خلقي معارف و ترقيدن ساخليوب اونلارك اوخوماسنه مانع اولور. بز اساسا معارفه مانع اولانلري دوست دوتمامقمزه گوره همان آخوندك حقنده بر نيچه سوزلر يازمشديق، بر آز کچمه مش خبر دوتديق که همان آخونددن دانوس يازان جناب خلقي ضلالتدن چخاروب، راه هدايت احبابينده سوق ايتمك آرزوسنده اولان ابله لردن ايمش و آخوند جنابلري نهايت غيرتلي و مسلمان پرست بر شخص اولديقيندن اونك رسواي اولماسين آرزو ايديرميش و دويوب که بيله بر دشمن ايله آنجق اوني ضد معارف گوسترمك يوليله گوله شمك اولار گوتوروب اونك حقنده دانوس يازمش ايمش.

بز آخوندك حقنده ايتديگمز قباحتي دوشونوب اوندان عزر ايسته ديك و بزي آلدادان احمقه ده اظهار نفرت ايتديك، بوڭا مسلك سزلك دﻴﺋرلرسه، بس مسلك نه ايمش؟

بريسي